Odna / Alleen

De jonge onderwijzeres Elena (Jelena Koezmina) leidt een gelukkig leven met haar man in Leningrad totdat het Ministerie van Onderwijs haar overplaatst naar het Altaj-Gebergte in Russisch Mongolië. Daar moet Elena kinderen van schaaphoeders leren lezen en schrijven. Tegen haar wil komt ze in dienst van een school. Bij de moeders en kinderen is zij snel geliefd, maar niet bij de plaatselijke machthebbers. Elena doorziet de corrupte spelletjes van de stamoudste, de veehandelaar en de plaatselijke communistenleider en wordt daardoor doelwit van een gemeen plan. De dorpsbewoners laten het er alleen niet bij zitten en bieden verzet…

De film ‘Odna’ ('Alleen') van Grigori Kozintsev en Leonid Trauberg was in meerdere opzichten een bijzondere film. ‘Odna’ werd aanvankelijk geschoten en gemonteerd als een zwijgende film met een begeleidende score van Dmitri Sjostakovitsj. Hij schreef een partituur (opus 26) voor groot orkest, koor, drie vocale solisten, orgel en zette voor het eerst de theremin in, het zingende instrument dat in de jaren vijftig zijn weg zou vinden naar scores van talloze science fiction films. Sjostakovitsj had zijn partituur nagenoeg afgerond toen in 1931 besloten werd ‘Odna’ als geluidsfilm uit te brengen. Sjostakovitsj moest forse wijzigingen aanbrengen in zijn muziek en een deel van de soundtrack werd vervangen door klanken uit een draaiorgel, de stem van een Mongoolse boventoonzanger en straatgeluiden.
Kozintsev en Trauberg verwerkten in ‘Odna’ verschillende actuele politieke thema's uit de tijd van het eerste vijfjarenplan (1928–1932), dat direct de onderontwikkelde gebieden van de federatie een nieuwe wereld moest bieden. Odna werd nationaal en internationaal een groot succes. Toch verdween de film midden jaren 30 uit roulatie. In de ogen van de overheid bevatte ‘Odna’ toch teveel kritische elementen en zou de film cultuurpessimisme uitdragen.

De DVD bevat de gerestaureerde film en een nieuwe uitvoering van de reconstrueerde originele muziek. Deze uitvoering van het Basel Sinfonietta is tot stand gekomen in samenwerking met de ZDF/ARTE, de Zwitserse Televisie en de Nederlandse Stichting Film in Concert, en bracht de toenmalige reconstructies van film en muziek een belangrijke stap verder.

regie: Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg
scenario: Grigori Kozintsev, Leonid Trauberg
camera: Andrej Moskvin
produktie: Sojoezkino/ Lenfilm, USSR 1931
muziek: Dmitri Sjostakovitsj
met o.a. Jelena Koezmina, Pjotr Sobolevski, Sergej Gerasimov, Van-Liu-Siana, Maria Babanova, Janina Zheimo
restauratie: Gosfilmofond

DVD / zwart-wit / 90 min. + 27 min.
extras: 1/ Shostakovitsj – Revolutionär der Filmmusik van Brian Burmann (22 Min.), 2/ Het Domme Muisje (1939/40), een animatiefilm van Michail Tsechanovski naar een sprookje van Samuil Marshak, muziek Dmitri Sjostakovitsj / extra: 24-pag.booklet





tags: zwijgend, revolutie, silent